การประชุมที่จัดขึ้นที่เมืองคิตาเล ประเทศเคนยา เมื่อวันที่ 13 มีนาคม 2569 ได้รวบรวมผู้เข้าร่วมจากภาครัฐ องค์กรวิจัย และชุมชน เพื่อหารือเกี่ยวกับการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพอย่างร่วมมือกัน การประชุมครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อจัดแสดงการติดตามความหลากหลายทางชีวภาพที่นำโดยชุมชนและการจัดการแบบดั้งเดิมของชาวโอเกียก ประเมินสภาพของระบบนิเวศภูเขาเอลกอน และระบุโอกาสในการร่วมมือและการสนับสนุน ผู้เข้าร่วมได้ตระหนักถึงบทบาทที่สำคัญอย่างยิ่งของชุมชนโอเกียกในการปกป้องระบบนิเวศของภูเขาเอลกอน และยอมรับถึงความสำคัญของการก้าวไปไกลกว่าการมีส่วนร่วมแบบตอบสนองต่อเหตุการณ์ ไปสู่การร่วมมือระยะยาวและการสร้างความไว้วางใจ
การประชุมที่จัดโดย CIPDP ได้รวบรวมผู้เข้าร่วมจาก Kenya Wildlife Service (KWS) ที่อุทยานแห่งชาติ Mount Elgon, Chorlim; กรมป่าไม้เคนยา (KFS) ในเมืองคิทาเลและศูนย์คิโมธอน; สถาบันวิจัยและฝึกอบรมสัตว์ป่า (WRTI) ในเมืองคิทาเล; ชาวโอเกียกแห่งเชปคิทาเล; และชุมชนที่อยู่ติดกับป่า (ทรานส์-เอ็นโซเอียและภูเขาเอลกอน)
นายมาร์ติน ซิโมโท สมาชิกคณะกรรมการ CIPDP ได้กระตุ้นให้ผู้เข้าร่วมประชุมใช้โอกาสของเวิร์กช็อปนี้ในการหารืออย่างเปิดเผยเกี่ยวกับปัญหาที่ส่งผลกระทบต่อการอนุรักษ์ภูเขาเอลกอน โดยไม่โทษผู้ร่วมงานอื่น ๆ
ศาสตราจารย์ชานจีโย ประธานคณะกรรมการ CIPDP ได้เรียกร้องให้ KWS ทำงานร่วมกับชุมชน โดยมีการลาดตระเวนเป็นประจำในพื้นที่ที่มีการสังเกตเห็นกิจกรรมผิดกฎหมาย
การสะท้อนจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย
CIPDP นำเสนอผลงานที่กำลังดำเนินการเกี่ยวกับการติดตามความหลากหลายทางชีวภาพ เครดิต: CIPDP
เจ้าหน้าที่ CIPDP และผู้สังเกตการณ์ชุมชนได้นำเสนอผลงานที่กำลังดำเนินการเกี่ยวกับการติดตามความหลากหลายทางชีวภาพ การวางแผนการใช้ที่ดิน การทำแผนที่แบบมีส่วนร่วม และโครงการสนับสนุนการดำรงชีพ คอลลินส์ เอ็นดิเอมา ได้แบ่งปันการวิเคราะห์ข้อมูลสรุปจากการติดตามผลในปี 2025 ซึ่งรวมถึงการกระจายของข้อมูลการสังเกตการณ์ ภัยคุกคาม (การเผาถ่าน) และการแจ้งเตือนไฟไหม้
การนำเสนอได้แสดงให้เห็นว่าระบบการติดตามที่นำโดยชุมชนมีส่วนช่วยในการจัดการระบบนิเวศ การสร้างข้อมูล และการตัดสินใจด้านการอนุรักษ์ในท้องถิ่นอย่างไร ทีมงานยังได้เน้นย้ำถึงความก้าวหน้าในการวางแผนเชิงพื้นที่และความพยายามในการบูรณาการลำดับความสำคัญด้านการอนุรักษ์เข้ากับความยืดหยุ่นของวิถีชีวิต
การอภิปรายได้เน้นย้ำถึงระบบการปกครองตามประเพณี การจัดการทรัพยากรตามฤดูกาล ความรู้ทางนิเวศวิทยาของชนพื้นเมือง และแนวปฏิบัติในการดูแลรักษาวัฒนธรรมที่ยังคงสนับสนุนการอนุรักษ์ระบบนิเวศ
ผู้อาวุโสและผู้นำสตรีได้อธิบายบทบาทของตนในการปกครองตามประเพณี การเก็บเกี่ยวทรัพยากรป่าไม้อย่างยั่งยืนเพื่อยังชีพ และการใช้สมุนไพรเพื่อสุขภาพของพวกเขา การอนุรักษ์และการถ่ายทอดความรู้ทางนิเวศวิทยาแบบดั้งเดิมสู่คนรุ่นใหม่เป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่งต่อการดำรงชีวิตของประชาชนและการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพ
ตัวแทนชุมชนที่อยู่ติดกับป่าได้เสนอความจำเป็นในการได้รับการสนับสนุนในการกระจายอาชีพ เช่น เกษตรกรรมยั่งยืน การปลูกไม้ผล ระบบไบโอแก๊ส และการปลูกต้นไม้ในพื้นที่เสื่อมโทรม เพื่อเป็นวิธีลดการพึ่งพาผลิตภัณฑ์จากป่าเป็นแหล่งพลังงานมากเกินไป
CIPDP ยังสนับสนุนการเข้าถึงเงินทุนขนาดเล็กของชุมชนที่อยู่ใกล้ป่า การมอบเงินทุนขนาดเล็กให้แก่ชุมชนท้องถิ่น (CBOs) สามารถช่วยส่งเสริมการใช้ที่ดินอย่างยั่งยืนและการดำรงชีพได้
ตัวอย่างเช่น โครงการจัดตั้งชุมชนเชปียก เป็นพื้นที่เกษตรกรรมที่ไม่มีต้นไม้ซึ่งอยู่ติดกับป่า และชาวบ้านพึ่งพาป่าอย่างมากในการก่อสร้างและพลังงานเชื้อเพลิง มีการเสนอให้มีการสนับสนุนเพิ่มเติมสำหรับโครงการประกอบอาชีพที่เน้นการอนุรักษ์ภายในเชปียกและพื้นที่โดยรอบ
เจ้าหน้าที่จากหน่วยงานของรัฐได้เน้นย้ำถึงโอกาสที่ยังคงมีอยู่ภายใต้การแก้ไขกฎหมายป่าไม้และกรอบนโยบายที่เกี่ยวข้องที่เสนอขึ้น ผู้เข้าร่วมได้กล่าวถึงการแจ้งเตือนของรัฐสภาเกี่ยวกับการขยายขอบเขตอำนาจของ KFS ให้ครอบคลุมถึงการอนุรักษ์พื้นที่แห้งแล้งและพื้นที่เกษตรกรรม เพื่อบรรลุเป้าหมายการมีพื้นที่ป่าไม้ร้อยละ 10 ของประเทศ
การประชุมได้เน้นย้ำหลักการที่ว่าความพยายามในการอนุรักษ์ควรให้ความสำคัญไม่เพียงแต่การปลูกต้นไม้เท่านั้น แต่ยังรวมถึงการรับประกันการอยู่รอดและการจัดการต้นไม้ในระยะยาวด้วย
แนนซี่ เคลีโย ผู้ดูแลชุมชนในอุทยานแห่งชาติเมาท์เอลกอน ชอร์ลิม แบ่งปันความคิดของเธอ เครดิต: CIPDP
การวิจัย
เจ้าหน้าที่จากสถาบันวิจัยและฝึกอบรมสัตว์ป่าได้เรียกร้องให้มีการวิจัยความหลากหลายทางชีวภาพ การสำรวจจำนวนสัตว์ และการแจ้งเตือนไฟป่าที่เข้มข้นขึ้น โดยเน้นย้ำถึงความจำเป็นในการวิจัยและสำรวจความหลากหลายทางชีวภาพภายในภูเขาเอลกอนให้มากขึ้น เนื่องจากพื้นที่ดังกล่าวไม่ได้มีการสำรวจอย่างครอบคลุมมาเป็นเวลานานอันเนื่องมาจากข้อจำกัดด้านทรัพยากร
เขาได้ชี้แจงเพิ่มเติมว่า “มีโอกาสสำหรับการร่วมมือ เช่น การจัดทำบัญชีรายการความหลากหลายทางชีวภาพร่วมกัน การร่วมมือทางการวิจัยผ่านบันทึกข้อตกลง (MoU) และการแลกเปลี่ยนโปรแกรมกับสถาบันการอนุรักษ์อื่น ๆ”
ความท้าทายหลัก
การประชุมได้เน้นย้ำถึงปัญหาบางประการ เช่น ทรัพยากรทางการเงินและเทคนิคที่จำกัด ช่องว่างในการสื่อสารระหว่างผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ความกดดันด้านอาชีพและการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดิน รวมถึงกรณีความขัดแย้งระหว่างมนุษย์กับสัตว์ป่าบางกรณี
ขั้นตอนต่อไป
ผู้เข้าร่วมประชุมตกลงที่จะเสริมสร้างความร่วมมือผ่านการหารือและการจัดโปรแกรมร่วมกันเพื่อการอนุรักษ์; การจัดตั้งกลไกการสื่อสารที่แข็งแกร่งขึ้น (แพลตฟอร์มดิจิทัล, กลุ่ม WhatsApp) และการสร้างพันธมิตรระยะยาวที่มีพื้นฐานบนความไว้วางใจ การประชุมได้บันทึกถึงช่องว่างทางการเงิน และด้วยเหตุนี้ เพื่อเปิดโอกาสในอนาคต จึงมีความจำเป็นต้องพัฒนาข้อเสนอร่วมกันเพื่อระดมทรัพยากรสำหรับการสำรวจทรัพยากรชีวภาพ, การสำรวจประชากร, การจัดการไฟป่า และด้านอื่น ๆ
ผู้เข้าร่วมได้ส่งเสริมการใช้ความรู้ท้องถิ่นและวิธีปฏิบัติดั้งเดิมเพิ่มเติม เพื่อส่งเสริมการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพ และสนับสนุนความพยายามอื่น ๆ ของหน่วยงานอนุรักษ์
การประชุมได้ยืนยันบทบาทที่สำคัญอย่างยิ่งของการอนุรักษ์ที่นำโดยชนเผ่าพื้นเมือง และความจำเป็นในการร่วมมืออย่างต่อเนื่องระหว่างชุมชน สถาบันภาครัฐ นักวิจัย และหุ้นส่วนการพัฒนา การระดมทรัพยากรและการเสริมสร้างความร่วมมือจะเป็นกุญแจสำคัญในการรับประกันความคงทนของระบบนิเวศของภูเขาเอลกอน
