Skip to main content

ระหว่างวันที่ 11 ถึง 15 กุมภาพันธ์ 2569 สมาชิกจาก 12 ใน 13 องค์กรพันธมิตรของโครงการ Transformative Pathways ได้มาพบปะกันที่เมืองอายาคูโช ประเทศเปรู เพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์ สร้างความสามัคคี และร่วมมือกันเพื่อเสริมสร้างการทำงานของชนเผ่าพื้นเมืองในการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์จากความหลากหลายทางชีวภาพอย่างยั่งยืน การประชุมซึ่งจัดโดย CHIRAPAQ – ศูนย์วัฒนธรรมพื้นเมืองในเปรู ได้เริ่มต้นด้วยพิธีกรรมทางจิตวิญญาณของชาวเกชัว ซึ่งเป็นการเชื่อมโยงกิจกรรมเข้ากับผืนแผ่นดินและวัฒนธรรมของภูมิภาคและประชาชนในพื้นที่

การแลกเปลี่ยนประสบการณ์และกิจกรรม

การประชุมประกอบด้วยการนำเสนอจากแต่ละพันธมิตรโครงการ ซึ่งมาจากประเทศเปรู ไทย มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ สหราชอาณาจักร และเคนยา และวิธีการที่แต่ละฝ่ายกำลังดำเนินการเพื่อสร้างความตระหนักรู้และขยายการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพในพื้นที่และดินแดนของตน

ตลอดระยะเวลาของโครงการ หุ้นส่วนชนพื้นเมืองได้ใช้แนวทางที่หลากหลายแตกต่างกันไปตามบริบทเฉพาะของพวกเขา กิจกรรมที่พวกเขาได้นำเสนอมีตั้งแต่การทำงานโดยตรงกับชุมชน การร่วมออกแบบแนวทางการอนุรักษ์ที่อิงตามคุณค่าของชนพื้นเมือง ไปจนถึงการมีส่วนร่วมโดยตรงกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในระดับชาติและนานาชาติในด้านการกำหนดนโยบายการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพ

รัฐบาลปกครองตนเองแห่งดินแดนแวมปิส (The Autonomous Territorial Government of the Wampis Nation – GTANW) จากประเทศเปรู ได้นำเสนอแผนการแบ่งเขตวัฒนธรรมโดยอิสระ ซึ่งกำหนดกฎเกณฑ์ที่ชัดเจนเกี่ยวกับการใช้ประโยชน์ที่อนุญาตและพื้นที่คุ้มครองบนที่ดินของพวกเขา แผนนี้มีเป้าหมายเพื่อรับรองการใช้ทรัพยากรอย่างยั่งยืน ดูแลสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ และปกป้องดินแดนของพวกเขาจากการทำเหมืองแร่และการตัดไม้ที่ผิดกฎหมาย

การนำเสนอเหล่านี้ได้รับการตอบรับอย่างดีจากพันธมิตรอื่น ๆ และนำไปสู่การหารือที่มีประโยชน์เกี่ยวกับการที่กิจกรรมที่ดำเนินการโดยพันธมิตรหนึ่งสามารถนำไปปรับใช้ในบริบทและประเทศอื่น ๆ ได้

อาหารพื้นเมืองเปรูที่จัดเตรียมไว้ระหว่างการประชุม เครดิต: Claudia Faustino, UNEP-WCMC

การเยี่ยมชุมชน

ในวันที่สองของการประชุม คู่ค้า Transformative Pathways ได้เดินทางไปยังชุมชน Cayara, Tiquihua และ Chincheros ซึ่งสมาชิกชุมชนได้หารือเกี่ยวกับกลยุทธ์ของพวกเขาในการปกป้องดินแดนของตนผ่านกิจกรรมเช่นการปลูกป่าและการปกป้องแหล่งน้ำ

ชุมชนยังได้อธิบายรายละเอียดเกี่ยวกับวิธีการเกษตรเชิงนิเวศของพวกเขาซึ่งมีพื้นฐานมาจากความรู้ของบรรพบุรุษ เช่น วิธีการทำเกษตรตามวัฏจักรของดวงจันทร์ และวิธีการที่พวกเขาปรับวิธีการของตนเพื่อสร้างความยืดหยุ่นต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ สิ่งนี้ทำให้ผู้เข้าร่วมทุกคนตระหนักว่าภูมิภาคแอนดีสไม่ใช่เพียงแค่ภูมิภาคทางภูมิศาสตร์เท่านั้น แต่ยังเป็นดินแดนที่มีชีวิต ซึ่งสะท้อนอยู่ในผู้คนและวิธีการของพวกเขา

ในชุมชนคายารา ผู้นำหญิงที่เข้มแข็งมีความชัดเจน โดยผู้หญิงมีเสียงทางการเมืองที่แข็งแกร่งและมีบทบาทนำในชุมชน บทบาทสำคัญของพวกเธอในอธิปไตยทางอาหารยังเห็นได้ชัดผ่านความหลากหลายของพืชผล เช่น มะชาและข้าวโพดคั่ว รวมถึงการอนุรักษ์และเพิ่มพูนความหลากหลายของเมล็ดพันธุ์

ชุมชนยังได้หารือเกี่ยวกับช่วงเวลาของความรุนแรงทางการเมืองที่พวกเขาได้ประสบมา เช่น การสังหารหมู่ที่คายารา (1989) และความรุนแรงในฮัวลา (1986) โดยเน้นย้ำว่ากระบวนการยุติธรรมยังคงไม่เสร็จสมบูรณ์และบาดแผลหลายแห่งยังคงเปิดอยู่ CHIRAPAQ ได้สนับสนุนชุมชนเหล่านี้ให้มุ่งเน้นการฟื้นฟูระบบอาหารของชนพื้นเมืองและเมล็ดพันธุ์พื้นเมืองเพื่อเสริมสร้างความมั่นคงทางอาหารและเป็นวิธีการฟื้นฟูชุมชน

Transformative Pathways ร่วมมือกับชุมชน เครดิต: วิภาวรรณ คุนธาวิลัมพะ

บทสนทนา: ชนพื้นเมืองในการปกป้องความรู้ศักดิ์สิทธิ์ของเรา

ในวันที่สามของการประชุม ได้มีการจัดเวทีเสวนาในหัวข้อ ‘ชนพื้นเมืองกับการปกป้องภูมิปัญญาบรรพบุรุษ’ ซึ่งเน้นย้ำถึงความสำคัญของการคุ้มครองความรู้ดั้งเดิมของชนพื้นเมือง ประเด็นนี้ยังคงเป็นปัญหาที่ดำเนินอยู่ แม้จะมีกรอบความร่วมมือทั้งในระดับชาติและระหว่างประเทศจำนวนมากที่มุ่งส่งเสริมและเสริมสร้างบทบาทของความรู้ดั้งเดิม แต่การนำไปปฏิบัติจริงยังคงอ่อนแอและมักเป็นเพียงเชิงสัญลักษณ์เท่านั้น หลายประเทศได้สะท้อนให้เห็นถึงความตึงเครียดระหว่างความรู้ของชนพื้นเมืองกับวงการวิชาการและรัฐ

ในระหว่างการสนทนา ดร. ตอร์เรส เกวารา จากมหาวิทยาลัยเกษตรแห่งชาติลาโมลินา ได้เน้นย้ำว่าสถาบันการศึกษาในขณะนี้ยังคงประสบปัญหาในการบูรณาการและยอมรับความรู้ของชนพื้นเมืองอย่างเต็มที่ ท่านได้เน้นย้ำว่าความรู้ของชนพื้นเมืองมีการพัฒนาและปรับตัว และเป็นเหตุผลเบื้องหลังความหลากหลายทางชีวภาพทางการเกษตรที่น่าทึ่งในเปรู และเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่งที่จะต้องเปิดโอกาสให้เกิดการสนทนาและการแบ่งปันระหว่างระบบความรู้ทางวิทยาศาสตร์และชนพื้นเมือง

พันธมิตร Transformative Pathways สำรวจดินแดน Tiquihua เครดิต Kate Newman/FPP

การฟื้นฟูความรู้ดั้งเดิมและการทำงานเพื่อรวมความรู้ดังกล่าวไว้ในนโยบายระดับชาติและระดับนานาชาติ เป็นจุดเน้นสำคัญของพันธมิตรหลายรายในโครงการ Transformative Pathways

จากประเทศไทย ทั้งสมาคมการศึกษาและวัฒนธรรมชนเผ่าภูเขาในไทย (IMPECT) และสมาคมเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนของชาวปกาเกอญอ (PASD) ได้เน้นย้ำว่าความรู้ดั้งเดิมได้รับการคุ้มครองโดยการนำไปปฏิบัติ ซึ่งพวกเขาทำผ่านการสร้างพื้นที่การจัดการที่แตกต่างกันเพื่อเสริมสร้างบทบาทของชุมชนและกระบวนการฟื้นฟู

Parters for Indigenous Knowledge Philippines (PIKP) เน้นย้ำแนวทางที่ครอบคลุมของพวกเขาซึ่งมุ่งเน้นการฟื้นฟู บันทึก และเสริมสร้างความรู้พื้นเมืองในทั้งบริบทเมือง (เมืองบาเกียว) และชนบท (เบซาโอ จังหวัดภูเขา) งานของพวกเขาผสมผสานการอนุรักษ์ ระบบอาหารพื้นเมือง การปฏิบัติด้านการเยียวยา การบริหารจัดการ และการเสริมสร้างองค์กร

การประชุมประจำปีเป็นพื้นที่ที่มีคุณค่าในการเชื่อมต่อกับองค์กรชนพื้นเมืองและพันธมิตรจากทั่วโลกอีกครั้ง เพื่อแบ่งปันประสบการณ์ และสร้างความสามัคคีระหว่างพันธมิตรทั้งหมด ในปีหน้า จะมีการจัดตั้งกระบวนการร่วมมือเพิ่มเติม รวมถึงการแลกเปลี่ยนเชิงประเด็นทางออนไลน์ในประเด็นที่ครอบคลุมหลายด้าน และการประชุมเชิงปฏิบัติการเกี่ยวกับกลยุทธ์และเครื่องมือในการสื่อสาร การประชุมประจำปีครั้งต่อไปจะจัดขึ้นโดย PACOS Trust ในประเทศมาเลเซีย

Share